رئیس انجمن انبوهسازان استان تهران با تأکید بر ضرورت قطعی بازسازی ساختمانهای آسیبدیده پایتخت، خواستار توجه همزمان به ابعاد فرهنگی، اجتماعی و هویتی این فرآیند شد و هشدار داد که نوسازی صرف، میتواند بخشی از حافظه تاریخی تهران را از بین ببرد.
به گزارش صدای مهندس و به نقل از روابط عمومی انجمن انبوهسازان استان تهران، رامین گوران، با اشاره به ضرورت بازسازی ساختمانهای آسیبدیده در تهران گفت: «اصل بازسازی، یک ضرورت قطعی برای شهر است و هیچ تردیدی در آن وجود ندارد. اما موضوع مهمتر، نوع نگاه ما به این بازسازیهاست. نباید صرفاً با رویکرد فنی و عمرانی به این مسئله نگاه کنیم؛ زیرا بخشی از این ساختمانها امروز فراتر از یک سازه فیزیکی هستند و به بخشی از حافظه تاریخی و هویت معاصر شهر تبدیل شدهاند.»
وی با بیان اینکه تهران در مقطعی حساس از تاریخ معاصر خود قرار دارد، افزود: «تهران امروز در یک مقطع تاریخی حساس قرار گرفته است. اتفاقاتی که در این شهر رخ داده، بخشی از روایت تاریخ معاصر ماست و ساختمانهایی که آسیب دیدهاند، میتوانند در آینده بهعنوان اسناد زنده این دوره شناخته شوند. بسیاری از شهرهای مهم دنیا، بخشی از هویت تاریخی خود را از طریق همین بناها و نشانههای باقیمانده از بحرانها و جنگها حفظ کردهاند.»
گوران با اشاره به تجربه کشورهای مختلف در حفظ آثار آسیبدیده ناشی از جنگ و بحران اظهار کرد: «در کشورهای مختلف، ساختمانهایی که در جنگهای جهانی آسیب دیدهاند، امروز به نمادهای فرهنگی و تاریخی تبدیل شدهاند. این بناها فقط یک ساختمان نیستند؛ بلکه حامل روایت، حافظه جمعی و تجربه تاریخی ملتها هستند. ما هم باید این نگاه را در بازسازیهای امروز داشته باشیم.»
رئیس انجمن انبوهسازان استان تهران تأکید کرد: «اگر همه این ساختمانها بدون توجه به هویت و پیشینه آنها صرفاً تخریب و نوسازی شوند، در واقع بخشی از حافظه تاریخی شهر از بین خواهد رفت. این موضوع فقط یک مسئله معماری نیست؛ بلکه یک مسئله فرهنگی و اجتماعی است.»
وی با تأکید بر ضرورت بازسازی با رویکرد حفظ هویت ادامه داد: «باید بخشی از این پروژهها بهگونهای مرمت و بازآفرینی شوند که بتوانند جایگاه خود را بهعنوان یک سند تاریخی حفظ کنند. این ساختمانها میتوانند در دههها و حتی قرنهای آینده به نمادهایی ارزشمند برای روایت تاریخ این شهر تبدیل شوند.»
گوران همچنین خاطرنشان کرد: «شهر فقط مجموعهای از خیابان و ساختمان نیست. شهر، حافظه دارد؛ هویت دارد؛ روایت دارد. اگر این روایتها را حذف کنیم، شهر به یک کالبد بیریشه تبدیل خواهد شد.»
وی با تأکید بر لزوم نقشآفرینی مستقیم دولت و مدیریت شهری در فرآیند بازسازی گفت: «در چنین شرایطی، دولت و مدیریت شهری نباید مردم را صرفاً به سازوکارهای اقتصادی و بازار واگذار کنند. حادثهدیدگان امروز نیازمند حمایت ویژه هستند و حاکمیت باید نقش مستقیم، مسئولانه و حمایتی خود را ایفا کند.»
رئیس انجمن انبوهسازان استان تهران هشدار داد: «اگر این پروژهها بدون برنامهریزی اجتماعی و فرهنگی مدیریت شوند، ممکن است در آینده با آسیبهای گستردهتری مواجه شویم؛ از اختلافات اقتصادی و حقوقی گرفته تا آسیبهای اجتماعی و حتی از بین رفتن تعلق خاطر مردم به محلهها و بافتهای شهری.»
وی افزود: «بازسازی فقط ساخت مجدد یک ساختمان نیست؛ بازسازی اعتماد، امنیت روانی و حس تعلق اجتماعی مردم هم هست. مردمی که خانه یا محل زندگیشان آسیب دیده، صرفاً یک ملک از دست ندادهاند؛ بخشی از خاطرات و زندگیشان دچار آسیب شده است.»
گوران در ادامه بر تدوین بستههای حمایتی ویژه برای مناطق آسیبدیده تأکید کرد و گفت: «ضروری است دولت و شهرداری برای این مناطق، بستههای حمایتی ویژه طراحی کنند؛ چه در حوزه مالی، چه در حوزه حقوقی و چه در حوزه اجتماعی. نباید اجازه داد فشار اقتصادی ناشی از بازسازی، زندگی مردم را با بحرانهای جدید مواجه کند.»
وی در پایان تصریح کرد: «امروز نحوه مواجهه ما با این ساختمانها، در واقع نحوه مواجهه ما با تاریخ معاصرمان است. اگر هوشمندانه عمل کنیم، میتوانیم از دل این بحران، بخشی از هویت ماندگار شهر را حفظ کنیم؛ اما اگر صرفاً نگاه کوتاهمدت و اجرایی داشته باشیم، ممکن است بخشی از حافظه تاریخی تهران را برای همیشه از دست بدهیم.»
