مهرین نظری: به گزارش صدای مهندس، پروژه ساختمان ارغوان، محل جدید سازمان نظام مهندسی تهران، حالا به یکی از پرحاشیهترین پروندههای صنفی تبدیل شده است. پژمان بخشی، عضو ارشد این سازمان، در گفتوگویی صریح، از «انتخاب اشتباه، نبود شفافیت مالی، انتخابات مهندسیشده و یک چرخه معیوب مدیریتی» پرده برمیدارد؛ چرخهای که به گفته او، نهتنها پروژهای ۱۰ ساله را به سرانجام نرسانده، بلکه اعتبار صنف مهندسی را هم زیر سؤال برده است.
پژمان بخشی، عضو ارشد سازمان نظام مهندسی و دارای بیش از سه دهه سابقه در حوزه ساختوساز، معتقد است آنچه در پروژه ارغوان رخ داده، اساساً فاقد پشتوانه فکری و فنی بوده است. او میگوید هرچه به این تصمیم فکر میکند، هیچ دلیل منطقی برای انتخاب چنین لوکیشنی پیدا نمیکند. به گفته او، خرید یک ساختمان مسکونی با پیشرفت ۷۰ تا ۸۰ درصدی، تخریب آن و سپس تلاش برای تغییر کاربری، آن هم در منطقهای با گره ترافیکی، نشانهای از نبود آیندهنگری در تصمیمگیری است. او حتی احتمال میدهد که منافع گروهی خاص در این انتخاب نقش داشته باشد.
از نگاه او، ساختمان سازمان نظام مهندسی باید نماد هویت و توانمندی این صنف باشد، اما آنچه امروز شکل گرفته، به گفته خودش «حقیرترین نمایش ممکن از این نماد» است. بخشی تأکید میکند که اصولاً سازمان نظام مهندسی مجاز به چنین خریدی نبوده و این وظیفه نهادهای بالادستی، بهویژه وزارتخانه، بوده که زمین یا ساختمانی مناسب در اختیار این سازمان قرار دهند.
او میگوید اعتراضها به این روند کم نبوده و جامعه مهندسی بارها نسبت به نحوه خرید، تخریب و حتی فروش مصالح ساختمان واکنش نشان داده است. با این حال، این اعتراضها هیچگاه به نتیجه نرسیدهاند. به گفته بخشی، اینکه ساختمانی با آن میزان پیشرفت، بیش از ۱۰ سال درگیر ساختوساز بماند و هنوز به بهرهبرداری نرسد، برای جامعه مهندسی «مایه شرمندگی» است.
در توضیح دلیل این تأخیر طولانی، او به مسئلهای عمیقتر اشاره میکند؛ حضور افرادی در هیئت مدیره که به گفته او حتی تجربه ساخت یک متر مربع ساختمان را ندارند. او این افراد را کاملاً بیگانه با صنعت ساختوساز میداند که با تکیه بر روابط، سالها در جایگاه تصمیمگیری باقی ماندهاند و این چرخه را تکرار میکنند.
بخشی در ادامه، موضوع انتخابات سازمان را هم زیر سؤال میبرد و آن را «کاملاً مهندسیشده» توصیف میکند. او که خود نیز کاندیدای دوره دهم بوده، از مواردی سخن میگوید که به گفته او حتی برخی افراد به تقلب در انتخابات اعتراف کردهاند. با این حال، به گفته او، اعتراضها به نهادهای مختلف از جمله وزارتخانه و سازمان بازرسی راه به جایی نبرده و عملاً هیچ رسیدگی جدی صورت نگرفته است.
در بخش دیگری از این گفتوگو، او به موضوع شفافیت مالی پروژه اشاره میکند و میگوید ترازهای بودجهای سازمان بارها به دلیل عدم شفافیت رد شدهاند. به گفته او، بازرس سازمان نیز اعلام کرده که اطلاعات ارائهشده غیرقابل بررسی بوده و حتی در مواردی اطلاعات لازم در اختیار او قرار نگرفته است. با این حال، این ترازها در نهایت با رأیگیریهایی که او آنها را «جهتدار» توصیف میکند، تصویب شدهاند.
از منظر فنی، انتقادهای او تندتر هم میشود. بخشی معتقد است این ساختمان نه از نظر معماری شاخص است و نه از نظر سازهای قابل اتکا. او تأکید میکند که بارگذاری این ساختمان بر اساس کاربری مسکونی طراحی شده و حالا قرار است به یک ساختمان اداری تبدیل شود؛ تغییری که به گفته او با استانداردهای مهندسی همخوانی ندارد. او حتی میگوید هیچکس نمیتواند تضمین کند که این ساختمان در صورت وقوع زلزله چه عملکردی خواهد داشت.
به گفته وی، ساختمانی که قرار است نماد مهندسی کشور باشد، باید در شرایط بحرانی هم پابرجا بماند، نه اینکه درباره ایمنی آن تردید وجود داشته باشد. او همچنین به نبود فناوریهای نوین در این ساختمان اشاره میکند و میگوید این پروژه نه هوشمند است و نه از تکنولوژیهای روز استفاده میکند؛ در حالی که حتی بسیاری از ساختمانهای مسکونی امروز به این امکانات مجهز هستند.
بخشی در بخش دیگری از صحبتهایش به عدم تناسب ابعاد این ساختمان با نیازهای واقعی سازمان اشاره میکند و میگوید این پروژه بزرگتر از نیاز تعریف شده است. او حتی میگوید شنیده شده که برخی نهادها قصد دارند بخشی از این ساختمان را در اختیار بگیرند؛ موضوعی که به گفته او نشان میدهد این پروژه از ابتدا بدون در نظر گرفتن نیاز واقعی طراحی شده است.
او در نهایت نگاه کلانتری به موضوع دارد و اساساً ضرورت وجود چنین ساختمانی را زیر سؤال میبرد. به اعتقاد او، در دنیایی که خدمات به سمت غیرحضوری شدن حرکت کرده، هیچ توجیهی برای ایجاد یک ساختمان بزرگ اداری وجود ندارد. او معتقد است هزینه این پروژه میتوانست صرف ایجاد زیرساختهای دیجیتال قدرتمند شود تا مهندسان بتوانند تمام خدمات خود را بهصورت آنلاین دریافت کنند.
بخشی در پایان تأکید میکند که مشکل اصلی، نبود پاسخگویی است؛ مسئلهای که باعث شده تصمیمهای اشتباه بدون هیچ تبعاتی تکرار شوند. به گفته او، ساختمان ارغوان میتوانست به نماد افتخار مهندسی کشور تبدیل شود، اما امروز به یکی از نقاط ضعف جدی این صنف بدل شده و همچنان هم مشخص نیست چه سرنوشتی در انتظار آن است.