در حالی که دولت صنعتیسازی ساختمان را راهی برای افزایش ایمنی، کاهش هزینههای بهرهبرداری و تأمین مسکن در استطاعت میداند، برخی فعالان صنعت ساختمان معتقدند رکود عمیق بازار مسکن و کاهش قدرت خرید، اجرای گسترده این سیاست را با چالش مواجه کرده است. کارشناسان بر لزوم اصلاح الگوی تولید، توسعه واحدهای کوچکمقیاس و ایجاد رونق در بازار بهعنوان پیشنیاز تحول در صنعت ساختمان تأکید دارند.
به گزارش صدای مهندس و به نقل از ایرنا، صنعتیسازی ساختمان بهعنوان یکی از رویکردهای تحولآفرین در صنعت ساختوساز، با هدف افزایش سرعت اجرا، ارتقای ایمنی و کاهش هزینههای بلندمدت مورد توجه دولت و وزارت راه و شهرسازی قرار گرفته است. این سیاست در چارچوب برنامههای تأمین مسکن در استطاعت، بر استفاده از فناوریهای نوین و روشهای نوین ساختوساز تأکید دارد.
در همین راستا، لهون اسدی، مدیرکل دفتر توسعه و مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی، با اشاره به اجرای طرح «پیشران تحول فناورانه و صنعتیسازی در صنعت ساختمان و شهرسازی ایران» اظهار کرد: دولت از پروژههایی حمایت میکند که امکان بهرهمندی اقشار بیشتری از مسکن را فراهم کند. وی افزود: اگرچه از نظر آماری تعداد واحدهای مسکونی با تعداد خانوارها تقریباً برابر است، اما بررسیها نشان میدهد توزیع این واحدها متوازن نیست و بخش قابل توجهی از آنها به دلیل عدم تطابق با توان مالی متقاضیان، خالی ماندهاند.
اسدی با اشاره به وجود خانههای خالی در کنار خانوارهای فاقد مسکن، تأکید کرد: سیاستهای حمایتی باید به سمت تسریع در تولید واحدهای کوچکمقیاس و توسعه اجارهداری حرفهای هدایت شود. به گفته وی، برنامههایی مانند مسکن حمایتی، مسکن اجارهای، مسکن کارگری و طرحهای مبتنی بر سامانه رفاه ایرانیان در همین چارچوب طراحی شدهاند.
وی همچنین صنعتیسازی ساختمان را راهکاری مؤثر برای کاهش هزینههای نگهداری و مصرف انرژی دانست و گفت: هرچند ممکن است هزینههای اولیه ساخت با استفاده از فناوریهای نوین افزایش یابد، اما در بلندمدت کاهش هزینههای انرژی و نگهداری، به نفع خانوارها خواهد بود؛ بهویژه در شرایطی که کشور با ناترازی در حوزه آب، برق و گاز مواجه است. اسدی افزود: در حال حاضر سهم ساختوساز صنعتی در کشور هنوز پایین است و این روش بهطور کامل در صنعت ساختمان نهادینه نشده است.
در مقابل، برخی فعالان بخش خصوصی معتقدند اجرای سیاست صنعتیسازی در شرایط فعلی بازار مسکن با موانع جدی مواجه است. خشایار باقرپور، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران، با اشاره به رکود عمیق در صنعت ساختمان گفت: در شرایطی که سرمایهگذاری در این بخش برای سازندگان اقتصادی نیست و قدرت خرید متقاضیان کاهش یافته، اولویت باید احیای چرخه تولید و بازگرداندن رونق به بازار مسکن باشد.
وی تأکید کرد: حرکت از تولید سنتی به صنعتی زمانی معنا پیدا میکند که بازار به ثبات و رونق نسبی رسیده باشد. به گفته باقرپور، پس از بازگشت رونق، دولت میتواند با ایجاد زیرساختها و مشوقهای لازم، مسیر استفاده از فناوریهای نوین و صنعتیسازی را هموار کند.
مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای عمرانی شهر تهران همچنین با پیشبینی روند بازار اظهار داشت: سال ۱۴۰۵ میتواند نقطه آغاز رونق بازار مسکن باشد و احتمال افزایش قیمتها نیز وجود دارد. وی افزود: معمولاً بازار مسکن ابتدا با ورود سرمایهگذاران فعال میشود و پس از آن مصرفکنندگان واقعی به بازار بازمیگردند.
باقرپور با تأکید بر ضرورت تغییر الگوی تولید، توسعه واحدهای کوچکمقیاس را یکی از مهمترین نیازهای فعلی بازار دانست و گفت: تولید این نوع واحدها به دلیل ضوابط موجود با محدودیت مواجه است، در حالی که تقاضای بالایی برای آن وجود دارد. وی هشدار داد: در صورت بیتوجهی به این نیاز، در آینده نزدیک شاهد افزایش شدید قیمت واحدهای کوچکمتراژ خواهیم بود
کارشناسان معتقدند در مجموع، صنعتیسازی ساختمان میتواند بهعنوان راهکاری مؤثر برای ارتقای کیفیت و کاهش هزینههای بلندمدت مسکن مطرح باشد، اما موفقیت آن در گرو ایجاد تعادل در بازار، افزایش قدرت خرید متقاضیان و اصلاح سیاستهای تولید متناسب با نیاز واقعی جامعه است
